Przegląd UDT wózka widłowego — terminy co 12/24 miesiące i co grozi za przeterminowanie

Wózek widłowy pod dozorem technicznym nie przestaje działać sam z siebie, kiedy mija termin badania okresowego. Jeździ dalej. Podnosi ładunki. Wygląda tak samo jak dzień wcześniej. Potem przychodzi inspektor UDT albo kontrola PIP. Sprawdza dokumentację. Okazuje się, że decyzja dopuszczająca do eksploatacji straciła ważność. Czasem miesiąc temu, czasem dwa, czasem pół roku. Wtedy sprzęt stoi. A firma tłumaczy się z czegoś, co dało się rozwiązać jednym przypomnieniem w kalendarzu.

Kto podlega dozorowi i dlaczego

Dozorowi technicznemu podlegają wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia. Chodzi o te, na których operator jest przewożony razem z ładunkiem. Chodzi też o te, które podnoszą ładunek powyżej określonej wysokości. Nadzór nad nimi sprawuje Urząd Dozoru Technicznego. Obowiązek wynika z ustawy o dozorze technicznym i z rozporządzeń wykonawczych. Zanim wózek trafi do eksploatacji, przechodzi badanie odbiorcze. Po nim UDT wydaje decyzję zezwalającą na eksploatację. W decyzji wpisany jest termin następnego badania okresowego.

To właśnie ten termin jest datą graniczną. Liczy się data z decyzji konkretnego urządzenia. Nie liczy się ogólna reguła, jednakowa dla wszystkich wózków.

Skąd biorą się różne terminy: 12 czy 24 miesiące

Większość wózków widłowych pracuje w ruchu ciągłym. Tak jest w magazynach i na produkcji, gdzie pracuje się na kilka zmian. Takie wózki mają badania okresowe UDT wyznaczane co 12 miesięcy. Wózki używane rzadziej mogą dostać dłuższy odstęp, do 24 miesięcy. Tak samo te, które pracują w warunkach mniej intensywnej eksploatacji. Decyduje o tym inspektor UDT. Bierze pod uwagę typ urządzenia i sposób użytkowania. Patrzy też na stan techniczny stwierdzony przy poprzednim badaniu. Nie ma tu sztywnej tabeli, obowiązującej wszystkich jednakowo.

Firma z flotą dziesięciu wózków może więc mieć dziesięć różnych dat następnego badania. Daty są rozrzucone nierówno w kalendarzu. Część wózków bada się co rok, część co dwa lata. Zależy to od tego, kiedy dany wózek trafił do floty. Zależy też od tego, jaką decyzję dostał przy ostatnim badaniu.

Co grozi za przeterminowany przegląd

Konsekwencje nie ograniczają się do mandatu. Inspektor UDT albo kontrola Państwowej Inspekcji Pracy może stwierdzić, że badanie okresowe jest przeterminowane. Wtedy urządzenie traci ważną decyzję dopuszczającą do eksploatacji. W praktyce oznacza to zakaz dalszego użytkowania. Zakaz obowiązuje do czasu wykonania zaległego badania. Wózek stoi. Zlecenie, które miał obsłużyć, czeka. Albo trafia na inny sprzęt, jeśli firma taki ma.

Poważniejsza konsekwencja pojawia się przy wypadku. Załóżmy, że dochodzi do zdarzenia z udziałem wózka po terminie badania okresowego. Pracodawca odpowiada wtedy za dopuszczenie do pracy urządzenia bez ważnej decyzji UDT. Nie ma przy tym znaczenia, czy przeterminowanie miało jakikolwiek związek przyczynowy z samym wypadkiem. O ważną decyzję pyta jako pierwszy inspektor prowadzący postępowanie powypadkowe. Odpowiedź „nie zauważyliśmy, że minął termin” nie jest okolicznością łagodzącą.

Kto odpowiada za pilnowanie terminu

Obowiązek zgłoszenia urządzenia do badania okresowego spoczywa formalnie na eksploatującym. Eksploatujący to firma, która wózkiem faktycznie się posługuje. Nie jest nim dealer ani serwisant, który wózek sprzedał albo konserwuje. W praktyce jednak wygląda to inaczej. Większość firm użytkujących wózki widłowe nie śledzi samodzielnie dat kolejnych badań UDT dla każdego urządzenia z osobna. Mają serwisanta, do którego dzwonią, kiedy coś się psuje. Zakładają, że o terminach też ktoś im przypomni.

To założenie bywa błędne. Serwis nie zawsze prowadzi taki rejestr systematycznie. Czasem notuje terminy doraźnie, przy okazji wizyt konserwacyjnych.

Jak dealer albo serwis może to oferować jako usługę

Firma serwisująca floty wózków widłowych u wielu klientów ma naturalną przewagę. Zna daty poprzednich badań. Albo sama je koordynowała, albo ma dostęp do dokumentacji urządzenia z odbioru. Serwis nie musi czekać, aż klient sam przypomni sobie o zbliżającym się terminie. Może prowadzić rejestr wszystkich obsługiwanych wózków z datami badań. Może też wysyłać przypomnienie z odpowiednim wyprzedzeniem. Wyprzedzenie ma być na tyle duże, żeby zdążyć umówić inspektora UDT. Trzeba zdążyć, zanim decyzja straci ważność.

Dla klienta jest to duża różnica. W jednym wariancie dzwoni serwis z informacją „za trzy tygodnie kończy się badanie wózka numer 4, umawiamy termin”. W drugim dzwoni inspektor, który właśnie zastał na hali wózek bez ważnej decyzji. Dla serwisu jest to konkretna wartość dodana do umowy konserwacyjnej. Łatwo ją pokazać klientowi dwiema liczbami. Pierwsza to liczba wózków pod opieką. Druga to liczba przeterminowanych badań w danym roku, czyli zero.

Co dzieje się przy większej flocie w kilku lokalizacjach

Firmy produkcyjne i logistyczne miewają po kilka magazynów. Rzadko mają jedną osobę odpowiedzialną za dozór techniczny wszystkich wózków. Zwykle zadanie jest rozproszone między kierowników poszczególnych lokalizacji. Każdy z nich pilnuje swojego kawałka floty po swojemu. Jeden prowadzi arkusz. Drugi trzyma daty w kalendarzu. Trzeci liczy na to, że serwis przypomni. Efekt jest taki, że firma jako całość nie ma jednego obrazu floty. Nie wie, które wózki mają ważne badania, a które zbliżają się do terminu. Taki obraz może dać dopiero ktoś z zewnątrz. Na przykład serwis, który prowadzi wspólny rejestr dla całej floty, niezależnie od lokalizacji.

To samo dotyczy dealerów, którzy sprzedają wózki wielu klientom naraz. Weźmy firmę, która w ciągu trzech lat sprzedała trzydzieści wózków do dziesięciu różnych firm. Teoretycznie ma pełną wiedzę o terminach każdego z nich. Przyda się ona jednak tylko wtedy, gdy jest zapisana w jednym miejscu. Do tego potrzebne jest automatyczne przypomnienie. Wiedza rozproszona po fakturach i protokołach odbioru w segregatorach tego nie da.

Dokładnie takie rejestry i przypomnienia budujemy dla firm serwisujących floty wózków widłowych — zobacz, jak liczymy to dla Twojej branży.